فرزاد شریفی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایلام در یادداشتی نوشت:  صنایع‌دستی استان ایلام در سال‌های اخیر، به‌ویژه در دولت چهاردهم، توانسته است جایگاهی تازه در عرصه تجارت مرزی و تعاملات اقتصادی با کشور عراق پیدا کند.

آنچه روزگاری صرفاً به‌عنوان میراثی فرهنگی و هنری در کارگاه‌های کوچک هنرمندان بومی تولید می‌شد، امروز به کالایی ارزشمند و اثرگذار در بازارهای استان واسط عراق تبدیل شده است. این روند، تنها یک موفقیت تجاری ساده نیست، بلکه می‌توان آن را نمونه‌ای روشن از دیپلماسی اقتصادی موفق در مناطق مرزی دانست؛ دیپلماسی‌ای که با تکیه بر ظرفیت‌های بومی، فرهنگ‌محور و مردمی شکل گرفته و نتایج ملموسی به همراه داشته است.

استان ایلام با برخورداری از پیشینه‌ای غنی در هنرهای سنتی، همواره ظرفیت بالایی برای تولید صنایع‌دستی اصیل داشته است. گلیم نقش‌برجسته، جاجیم، محصولات چوبی، آثار سنتی و دیگر دست‌ساخته‌های هنرمندان این دیار، نه تنها بازتابی از ذوق و خلاقیت مردم ایلام‌اند، بلکه حامل بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی منطقه نیز محسوب می‌شوند. در دولت چهاردهم، با توجه ویژه به توسعه تجارت مرزی و حمایت از تولیدکنندگان محلی، این ظرفیت فرهنگی به‌تدریج به یک فرصت اقتصادی تبدیل شد. نتیجه این رویکرد، افزایش حضور صنعتگران ایلامی در بازار عراق و شکل‌گیری ارتباطی پایدار میان تولیدکنندگان این استان و مشتریان عراقی بوده است.

اهمیت این موفقیت را باید در ابعاد مختلف آن جست‌وجو کرد. نخست آنکه حضور مستمر هنرمندان و صنعتگران ایلامی در بازار واسط عراق، به افزایش صادرات غیرنفتی کمک کرده و سهم استان را در مبادلات اقتصادی فرامرزی ارتقا داده است. در شرایطی که اقتصاد کشور بیش از هر زمان دیگری به تنوع‌بخشی به منابع درآمدی نیاز دارد، توسعه صادرات صنایع‌دستی می‌تواند نقشی مهم در کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی ایفا کند. از این منظر، ایلام نشان داده است که حتی محصولات کوچک و هنری نیز می‌توانند بخشی از راه‌حل کلان اقتصاد ملی باشند.

دوم آنکه این روند، تأثیر مستقیم و مثبتی بر اشتغال پایدار و معیشت خانواده‌های هنرمند داشته است. بسیاری از تولیدکنندگان صنایع‌دستی در ایلام، به‌ویژه در مناطق روستایی و مرزی، از طریق این بازار جدید توانسته‌اند برای خود و خانواده‌هایشان درآمدی پایدار ایجاد کنند. این موضوع نه‌تنها مانع مهاجرت نیروی انسانی از مناطق مرزی می‌شود، بلکه به تثبیت جمعیت و تقویت اقتصاد محلی نیز کمک می‌کند. در واقع، حمایت از صنایع‌دستی در این استان، فقط حمایت از یک هنر نیست، بلکه حمایت از یک زنجیره اقتصادی و اجتماعی گسترده است.

از سوی دیگر، این تجربه نشان می‌دهد که دیپلماسی اقتصادی اگر با شناخت ظرفیت‌های محلی و تعامل سازنده با همسایگان همراه شود، می‌تواند نتایج بسیار مؤثری به همراه داشته باشد. بازار عراق برای صنایع‌دستی ایلام تنها یک مقصد فروش نیست، بلکه عرصه‌ای برای معرفی فرهنگ، هنر و توانمندی مردم ایران نیز هست. در چنین شرایطی، هر محصولی که از دست هنرمند ایلامی به دست خریدار عراقی می‌رسد، در واقع حامل پیام دوستی، اعتماد و همکاری میان دو ملت است.

در نهایت، تجربه ایلام در دولت چهاردهم نشان می‌دهد که توسعه اقتصادی مرزی تنها با پروژه‌های بزرگ صنعتی ممکن نیست، بلکه گاه از دل هنر، فرهنگ و تولیدات بومی نیز می‌توان به رشد پایدار رسید. ایلام امروز نمادی از همگرایی اقتصادی، خودباوری محلی و بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت همسایگی است؛ الگویی که می‌تواند برای سایر استان‌های مرزی کشور نیز الهام‌بخش باشد.

انتهای پیام/